Geen belastingadvies. Deze gids legt de algemene regels uit, zoals ze op 26 oktober 2026 op de sites van de Belastingdienst, KVK en Rijksoverheid staan. Jouw situatie kan anders zijn. Twijfel je? Vraag het na bij de Belastingdienst, een boekhouder of belastingadviseur. Bedragen voor 2027 zijn plannen en kunnen nog veranderen.
Kort antwoord
Verdien je geld met AI, bijvoorbeeld met teksten, afbeeldingen of advies? Dan moet je dat bijna altijd opgeven in je aangifte inkomstenbelasting, ook als je niet bij de KvK staat. Doe je het af en toe en klein, dan is het vaak inkomsten uit overig werk. Doe je het zelfstandig, met meerdere klanten en met winst als doel, dan ben je eerder ondernemer: dan schrijf je je in bij de KvK en krijg je met btw te maken. Met de kleineondernemersregeling (KOR) hoef je bij een omzet tot € 20.000 per jaar geen btw te rekenen. Krijg je toeslagen of een uitkering? Geef je bijverdiensten dan altijd door.
Moet ik me inschrijven bij de KvK?
Dat hangt af van of je ondernemer bent. De KVK stelt je op de pagina Moet je je bedrijf inschrijven bij KVK? een paar hulpvragen. Het komt erop neer:
- Lever je zelfstandig diensten of producten, en ben je zelf de baas over je werk?
- Vraag je er meer voor dan alleen je onkosten?
- Steek je tijd of geld in je bedrijf, bijvoorbeeld in abonnementen of reclame?
Antwoord je vooral ja? Dan moet je je waarschijnlijk inschrijven. Een hobby waar je weinig of niets mee verdient, hoeft niet in het Handelsregister. Inschrijven kost in 2026 eenmalig € 85,15. Als ondernemer mag je dat bedrag aftrekken.
Belangrijk: een KvK-inschrijving zegt niet automatisch iets over je belasting. De Belastingdienst beoordeelt zelf of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. Dat kan dus anders uitvallen.
Wat is het verschil tussen overig werk en een onderneming?
Voor de inkomstenbelasting zijn er voor een bijverdienste twee hokjes.
Inkomsten uit overig werk (ook wel resultaat uit overige werkzaamheden). Volgens de Belastingdienst gaat het om inkomsten als je geen ondernemer bent en ook niet in loondienst werkt. Denk aan eenmalige klussen of losse opdrachten. Je berekent je winst net als een ondernemer: inkomsten min kosten. Maar je krijgt géén ondernemersregelingen, zoals de zelfstandigenaftrek. Een administratie is niet verplicht, maar bewaar wel je bonnen.
Winst uit onderneming. Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting als je deelneemt aan het economisch verkeer en winst kunt verwachten. De Belastingdienst let ook op zelfstandigheid, het aantal klanten, je tijd en je investeringen. Ondernemers krijgen extra aftrekposten, maar moeten ook een administratie bijhouden.
Een praktijkvoorbeeld: je schrijft één keer een AI-handleiding voor de vereniging van een kennis. Dat is eerder overig werk. Je biedt via een eigen website AI-tekstdiensten aan, met vaste prijzen en meerdere klanten. Dat lijkt meer op een onderneming. De Belastingdienst heeft een hulpmiddel Ben ik ondernemer voor de inkomstenbelasting?.
Let op: maak je verlies en blijft dat zo? Dan ziet de Belastingdienst het vaak als hobby. Die inkomsten en kosten hoef je dan niet op te geven.
Hoeveel inkomstenbelasting betaal ik in 2026?
Je bijverdiensten tellen mee in box 1, samen met je loon of uitkering. Voor mensen onder de AOW-leeftijd gelden in 2026 deze tarieven:
| Belastbaar inkomen 2026 | Tarief |
|---|---|
| tot € 38.883 | 35,75% |
| € 38.883 tot en met € 78.426 | 37,56% |
| boven € 78.426 | 49,50% |
Heb je de AOW-leeftijd al? Dan geldt een lager tarief in de eerste schijf. Daarnaast heb je recht op heffingskortingen. De algemene heffingskorting is in 2026 maximaal € 3.115. Die wordt lager als je meer verdient, dus extra inkomen kan iets meer belasting kosten dan het tarief alleen.
Over winst en over inkomsten uit overig werk betaal je ook een inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Belastingdienst). Daarvoor krijg je een aparte aanslag. Reken daar dus vooraf op.
Wil je zelf een schatting maken? Gebruik dan onze rekenhulp.
Welke ondernemersaftrek krijg ik in 2026?
Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting? Dan kun je deze regelingen krijgen:
- Mkb-winstvrijstelling: 12,7% van je winst (na ondernemersaftrek) is vrijgesteld. Hiervoor geldt geen urencriterium. Het voordeel wordt in 2026 berekend tegen maximaal 37,56% (Belastingdienst).
- Zelfstandigenaftrek: € 1.200 in 2026 (Ondernemersplein). Alleen als je aan het urencriterium voldoet: minstens 1.225 uur per jaar aan je bedrijf. Heb je ook een baan? Dan moet je meestal meer tijd aan je bedrijf besteden dan aan die baan.
- Startersaftrek: € 2.123 in 2026, bovenop de zelfstandigenaftrek, voor starters die aan het urencriterium voldoen (Ondernemersplein).
Eerlijk is eerlijk: wie naast een baan een paar uur per week met AI bijverdient, haalt de 1.225 uur bijna nooit. Dan blijft vooral de mkb-winstvrijstelling over.
Moet ik btw rekenen, en wat is de KOR?
Ben je ondernemer, dan ben je in principe ook ondernemer voor de btw. Je rekent dan meestal 21% btw op je diensten en doet btw-aangifte.
Met de kleineondernemersregeling (KOR) hoeft dat niet, als je omzet maximaal € 20.000 per kalenderjaar is. Die grens geldt voor het jaar waarin je je aanmeldt én voor het jaar ervoor (voorwaarden). Met de KOR:
- reken je geen btw aan klanten en zet je geen btw op je facturen;
- doe je in principe geen btw-aangifte;
- maar je krijgt ook geen btw terug op je kosten, zoals AI-abonnementen of een laptop.
Je meldt je aan via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Je aanmelding moet uiterlijk 4 weken voor de start van het nieuwe aangiftetijdvak binnen zijn. Ga je over de € 20.000? Dan moet je je afmelden en vanaf dat moment btw rekenen.
Heb je particuliere klanten in andere EU-landen voor digitale diensten? Dan gelden aparte regels, met een drempel van € 10.000 per jaar. Lees die pagina goed of vraag hulp.
Wat betekent bijverdienen voor mijn toeslagen?
Toeslagen zoals zorgtoeslag en huurtoeslag hangen af van je inkomen. Je bijverdiensten tellen daarin mee. Voorbeeld: zorgtoeslag kun je in 2026 alleen krijgen als je jaarinkomen niet boven € 40.857 komt. Met een toeslagpartner is de grens samen € 51.142.
Verandert je inkomen? Dan moet je dat doorgeven in Mijn toeslagen. Doe je dat niet, dan moet je achteraf misschien veel terugbetalen. Geef liever een iets te hoge schatting op dan een te lage.
En als ik een uitkering heb?
Dan moet je altijd eerst overleggen met de instantie die je uitkering betaalt. Anders loop je risico op terugbetaling of een boete.
- WW (UWV): de uren die je als zelfstandige werkt, kunnen worden verrekend met je uitkering. Wil je een bedrijf starten vanuit de WW? Dan moet je eerst de online training van UWV volgen en zijn er speciale regels, zoals een startperiode (UWV).
- Bijstand (gemeente): de gemeente trekt in principe alle inkomsten af van je bijstand. Er zijn uitzonderingen, maar die verschillen per gemeente. Vraag het dus na.
Wat is er al bekend over 2027?
Op Prinsjesdag (15 september 2026) heeft het kabinet het Belastingplan 2027 gepresenteerd. Tweede en Eerste Kamer moeten nog stemmen; volgens de Rijksoverheid is het eind december definitief. Volgens KVK zijn dit de plannen:
| 2026 | Plan 2027 | |
|---|---|---|
| Schijf 1 | tot € 38.883: 35,75% | tot € 39.247: 36,23% |
| Schijf 2 | tot € 78.426: 37,56% | tot € 78.426: 38,16% |
| Schijf 3 | boven € 78.426: 49,50% | boven € 78.426: 49,50% |
| Zelfstandigenaftrek | € 1.200 | € 900 |
| Startersaftrek | € 2.123 | € 10 (in 2028 weg) |
De verlaging van de zelfstandigenaftrek naar € 900 was al eerder bij wet vastgelegd (Ondernemersplein). De startersaftrek is een nieuw voorstel. Lagere aftrekposten maken je verzamelinkomen hoger. Dat kan je toeslagen verlagen. Over de KOR-grens voor 2027 hebben we in de officiële bronnen geen wijziging gevonden.
Rekenvoorbeeld (verzonnen getallen, ter illustratie)
Aannames: Ans is 55 jaar en verdient € 30.000 per jaar in loondienst. Ze schrijft met AI teksten voor kleine bedrijven. In 2026 krijgt ze daarvoor € 6.000 binnen. Haar kosten zijn € 1.000 (AI-abonnementen, deel laptop, website). Ze werkt er zo’n 5 uur per week aan, dus ze haalt het urencriterium niet. We laten heffingskortingen en de bijdrage Zvw buiten de som.
Situatie A: inkomsten uit overig werk
- Resultaat: € 6.000 − € 1.000 = € 5.000
- Haar totale inkomen wordt € 35.000, dus alles valt in schijf 1 (35,75%)
- Extra inkomstenbelasting: € 5.000 × 35,75% ≈ € 1.788
Situatie B: ondernemer (geen urencriterium)
- Winst: € 5.000. Geen zelfstandigenaftrek.
- Mkb-winstvrijstelling: 12,7% × € 5.000 = € 635
- Belastbare winst: € 4.365 × 35,75% ≈ € 1.560
Het verschil is hier ongeveer € 228. Daar staan wel kosten tegenover, zoals de KvK-inschrijving en meer administratie. Haar omzet is lager dan € 20.000, dus als ondernemer kan ze de KOR kiezen en geen btw rekenen.
Let op: door de lagere algemene heffingskorting bij een hoger inkomen en de bijdrage Zvw betaalt Ans in werkelijkheid iets meer. Reken je eigen situatie na met de rekenhulp.
Stap voor stap
- Schat je bijverdiensten. Hoeveel omzet en kosten verwacht je dit jaar?
- Check of je ondernemer bent. Doe de hulpvragen van de KVK en het hulpmiddel van de Belastingdienst.
- Ondernemer? Schrijf je in bij de KvK (€ 85,15). Je krijgt daarna een btw-nummer van de Belastingdienst.
- Kies wel of geen KOR. Weinig kosten met btw en vooral particuliere klanten? Dan is de KOR vaak handig. Meld je op tijd aan.
- Heb je een uitkering? Overleg vóór je begint met UWV of je gemeente.
- Krijg je toeslagen? Pas je geschatte inkomen aan in Mijn toeslagen.
- Houd alles bij. Facturen, bonnen en (als ondernemer) je uren. Een simpele spreadsheet is genoeg om te beginnen.
- Zet geld opzij. Reserveer een deel van elke betaling voor belasting en de bijdrage Zvw.
- Doe aangifte. Geef je winst of je inkomsten uit overig werk op in je aangifte inkomstenbelasting.
Waar je op moet letten
- Niet opgeven is geen optie. Ook kleine bedragen via platforms of PayPal moet je aangeven. Platforms geven gegevens soms door aan de Belastingdienst.
- KvK ≠ ondernemer voor de belasting. Je kunt bij de KvK staan en toch geen ondernemersaftrek krijgen.
- Urencriterium is streng. Houd je uren bij als je de zelfstandigenaftrek wilt claimen. Zonder bewijs kan de aftrek vervallen.
- KOR heeft een nadeel. Je krijgt geen btw terug op je kosten. Bij grote aankopen kan dat ongunstig zijn.
- Toeslagen terugbetalen. Een hoger inkomen dan je opgaf kan leiden tot een flinke terugvordering.
- Uitkering. Bijverdienen zonder te melden kan je uitkering kosten en een boete opleveren.
- 2027 verandert er iets. Minder aftrek en een hoger tarief in schijf 1 en 2 (als het plan doorgaat). Houd daar rekening mee.
- Twijfel? Bel de BelastingTelefoon of vraag een boekhouder. Dit artikel is geen belastingadvies.